ELMALILI MUHAMMED HAMDİ YAZIR'IN MEKTUPLAŞMALARI -2-‎


Elmalılı ile Diyanet İşleri Reisliği Arasındaki Mektuplaşmalar
Elmalılı’ya, Diyânet İşleri ResiliğiMüessesât-ı DîniyeMüdiriyeti tarafından Müdür Mehmed‎Said imzalı üç adet mektup gönderilmiştir. Farklı ebatlardaki çizgisiz nohûdî renkli kâğıtlara ‎yazılı mektupların, 24 Mayıs 1932 tarihli olanı hariç diğerlerinin sağ üst köşelerinde Osmanlıca ‎baskılı celî dîvânî hattı ile “Türkiye Cumhuriyeti”, bir alt satırında sülüs hattı ile “Diyanet ‎İşleri Reisliği”, bir alt satırda da rika hattı ile “Müessesât-ı Dîniye Müdüriyeti” ve onun altında ‎rakam bulunmaktadır. Mektuplar rika el yazısı ile yazılmıştır. Elmalılı ise, “Diyânet-i Riyâset‎Celîlesine” hitaben, Ahmet Hamdi Akseki’yi taksitlerini almak üzere vekil tayin ettiğini ‎bildiren, 33,5x20,5 cm ebatlarında nohûdî bir kâğıda tarihsiz bir mektup yazmıştır.‎
Mukâvele sonrası en erken tarihli ilk mektup, mukavelenin ikinci maddesinde yer alan; ‎‎“Riyâset-i müşârunileyha Hamdi Efendi ile Mehmed Akif Bey’den her birine altışar bin lira ‎tediye edecektir” bedelin, yine mukavelenin üçüncü maddesindeki “biner liranın peşin ‎verilmesi”ne ait bir mektuptur.‎‎  Söz konusu mektupta peşin ödenecek olan bin liranın ‎defterdarlık veznesine yatırıldığı, kendilerinin veya vekillerinin ödemeyi alabileceği, varsa ‎tercümeye veya tefsire ait olan yazıların gönderilmesinin talep edildiği 22 Kânûn-i Evvel ‎‎1341/22 Kasım 1925 tarihli mektup şöyledir:‎
Türkiye Cumhuriyeti
Diyanet İşleri Reisliği
Müessesât-ı Diniye Müdüriyeti
            ‎5290‎
Bihi
Ulemâdan Elmalılı Hamdi Efendi Hazretlerine
Kur’ân-ı Kerîm’in tercüme ve tefsiri için Diyanet İşleri Riyâset-i Celîlesiyle zât-ı âlileri ve Akif ‎Bey arasında te’âtî edilmiş mukâvelenâme mûcibince peşin verilmesi mukarrer bulunan biner ‎liranın i’tâsı emri bu kerrevürûd etmiş ve meblağ-ı mezbûrunnâmlarınıza tediyesi için ‎muktezâ bordrosu tanzim ve dîvân-ı muhâsebâtça vize edilerek defterdarlık veznesine tevdi’ ‎edilmiş olmakla Akif Bey’in ve yahut vekili ile müştereken bi’l-mürâca’a meblağ-ı mezkûrun ‎ahzı ve yazılmış tercüme ve tefsir var ise irsâli tez zamanda riyâsetmüşârunileyhâdaniş’âr‎buyurulmakla bu bâbda ki müsveddelerinin Riyâsete gönderilmek üzere idâre-i ‘âcizeyetevdi’i‎ve bu hususa müta’allikmuhâberât ve irsâlâttaidârenintevsît buyurulması temenni olunur ‎Efendim.  ‎
‎   22 Kânûn-i Evvel 1341‎
Müessesât-ı Diniye   ‎Müdürü Mehmed Saîd
İmza
 
Birinci mektuptan bir ay sonra yine aynı makam ve aynı kişiden 28 Kânûn-i Evvel 1341/ 28 ‎Aralık 1925 tarihinde Diyanet İşleri Riyaseti, 22 Aralık 1925 tarihinde 5290 numaralı ‎tahrîrâtla defterdarlık veznesinden peşin ödenecek bin liranın alınıp alınmadığını, yine varsa ‎tercüme ve tefsire ait yazılanların Diyanet İşleri Riyâseti’ne gönderilmesini talep ettiği bir ‎mektup göndermiştir.‎
‎26 Ekim 1925 tarihinde yapılan mukavelenin altıncı maddesinde; “yazılanların Elmalılı’ya, ‎Akif’e ve Diyânet İşleri Reisliği’ne verilmek üzere üçer nüsha halinde tebyizi”, yedinci ‎maddede; “Müsveddelerin tebyiz ve inde’l-iktizâkütübhânelerden bazı eserlerin istinsah ‎ettirilmesi için Elmalılı ve Akif’in emrinde, ücretlerini DiyânetResiliği’nin ödeyeceği iki ‎hattatın istihdam ettirilmesi”‎‎  maddelerine istinaden Elmalılı ile yapılan görüşmelerde ‎şimdilik bir kâtiple yetinilmesi kararlaştırıldı. Bu görev için, Hattat Mustafa Râkım Unan ve ‎Hattat Hulûsî Efendi’den icâzetli ve dersiâm olan Elmalılı’nın kardeşi Hattat Mahmud‎Bedreddin Yazır’ın uygun olduğu, her altmış sahife için yirmi lira ücret mukâbilinde 20 Nisan ‎‎1926 tarihi ile görevine başlayabileceği, Müessesât-ı Diniye Müdürü Mehmed Saîd imzalı bir ‎mektupla Elmalılı’ya bildirildi. Söz konusu mektup şöyledir:‎
Türkiye Cumhuriyeti
Diyanet İşleri Reisliği
Müessesât-ı Diniye Müdüriyeti
‎66‎
Bihi
Dersi’âmdan Hamdi Efendi Hazretlerine
Zât-ı âlileriyle Akif Bey tarafından yazılmakta olan tefsir ve tercüme üç nüsha olarak yazılması ‎ve bunun için ücretli iki kâtip istihdâmımükâvelenâmeîcâbından ise de zât-ı âlileriyle vâki’ ‎olan müzâkerede şimdilik bir kâtiple iktifâ edilmesi takarrür etmiş  ve ta’yin olunan kıt’ada‎beher forması yirmi sahife itibârıyle ve âyât-ı Kur’âniyye’ninharekeli nesih ve tercüme ve ‎tefsirin rik’a hattı ile yazılmak ve hâk ve silintiden ‘ârî bulunmak şartıyla yirmi sahifelik bir ‎formanın üç nüshası için yani beher altmış sahife için maktû’an yirmi lira ücret mukâbilinde‎bunların nesih ve rik’a da hüsn ü hat ve ihtisâsıma’lûm bulunmuş olan dersi’âmdanMahmud‎Bedreddin Efendi’ye yazdırılması lede’l-isti’zân 20 Nisan 1926 tarihinde tensîb-i sâmiin‎Riyâsetpenâhiye iktiran eylemiş olmakla ‘arz-ı keyfiyyet olunur Efendim.‎
                                                                                                          ‎24 Nisan 1926‎
                                                                                              Müessesât-ı Diniye Müdürü
                                                                                  ‎Mehmed Saîd İmza