Yıllık Orak Hücre ve Talasemi Konferansı'nı düzenlemek için İngiliz Hematoloji Derneği (BSH) ve Yıllık Orak Hücre ve Talasemi Akademisi Konferansı (ASCAT) ile güçlerini birleştirdi. Orak Hücreli Hastalık ve Talasemi Yıllık Bilimsel Konferansı (ASCAT), hemoglobinopatilerde tanı, tedavi ve yeni ortaya çıkan alanlardaki en son gelişmeleri tanıtmaya odaklandı. Londra’da 2-5 Ekim tarihleri arasında ASCAT Kongresi düzenlenen ve tüm dünya akademisyenlerinin katıldığı bir kongre olan ASCAT Kongresi’ne ilk defa Türkiye’den bilim insanı olarak bir çalışmayla Antalya Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezi Çocuk Hematoloji ve Genetik Uzmanı Prof. Dr. Duran Canatan katıldı. Bu kongrenin Türkiye için, merkezleri için bilim insanı olarak çok onur duyulan bir çalışma olduğunu ifade eden Prof. Dr. Canatan, “Sunumumuzda, evlilik öncesi taramalarda Mikrochip Electrophoresis (Gazelle) yöntemini kullandık. Bu yöntem iki sene önce Amerika’da keşfedilmiş, uygulamaya Hindistan ve Afrika’da başlanmış. Geçen sene Amerikan heyeti geldi. Türkiye’de Talasemi konusunda bizimle iş birliği teklifi sundu. Ön görüşmeleri yaptıktan sonra bu cihazla, ‘Evlilik öncesi taramalarda nasıl bir yöntem uygulayabiliriz?’ metodunu seçtik. Öncelikle bu tarz projelerde mutlaka Etik Kurul Onayı gerektiği için Akdeniz Üniversitesi Etik Kurulu’ndan onay alındı. Bu, invitrol çalışmalar olduğu için Sağlık Bakanlığı Tıbbi İlaç ve Cihaz Kurumu’ndan onay alındı ve projeye öyle başladık” diye konuştu.
EKONOMİK VE GÜVENİLİR
Prof. Dr. Duran Canatan bu projeyle ilgili süreci ve detayları şöyle açıkladı, “Projede Akdeniz Kan Hastalıkları Vakfı’mıza evlilik öncesi başvuran çiftlerden 516 kişiden rastgele örnekler alındı. Her çiftin kan sayımı ve HPLC testleri yapılmakta ve raporları verilmektedir. Geri kalan kanları bireylerin onayı alındıktan sonra, ‘Biz bu kanları ikinci bir yöntemle çalışıp sonra da genetik analiz yapacağız’ dedik. Hepsi de kabul etti. Bireylerin onayı alındıktan sonra artan kanları Genetik Merkezimizde Microchip Electrophoresis (Gazelle) yöntemiyle çalıştık. Microchip Electrophoresis yönteminden sonra pozitif çıkan örneklere de genetik analiz yapılarak işin konformasyonunu sağladık. Microchip Electrophoresis yönteminin diğer HPLC yöntemlerden en büyük avantajı cihazın küçük olması, her yere taşınabilir olması, hasta başına kadar taşınabilir olmasıdır. Hastanın parmak ucundan veya damardan kan örneği alınması yönünden avantajları olan bir cihaz ve diğer cihazlarla karşılaştırıldığında çok ekonomik. Çünkü Talasemi ve hemoglobinopatiler, önlemlere rağmen göçmen yoluyla tüm dünyayı etkilemiş vaziyette. Özellikle 2019’dan itibaren Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), ‘Daha ekonomik, pratik cihazlar oluşsun, Afrika’daki çocuklar doğmasın, herkes taransın’ diye bu yöntemi önerdi. Dolayısıyla bu cihaz Amerika’da o şekilde üretildi. Biz de ülkemizde ekonomik olması açısından bu projeyi gerçekleştirdik.”
‘HİÇBİR YANILGI PAYI YOK’
“Gerçekten sonuçlar açısından baktığımızda 516 kişiden rastgele tarama yapıldı. 100 tane de hem Adana’daki hem Antalya’daki Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden orak hücre ve Talasemi örnekleri aldık. Hem sağlıklı bireylerde hem de kontrole aldığımız Talasemi hastalarda test, HPLC testiyle birebir aynı çıktı. Cihazın güvenilirliği açısından hiçbir yanılgı payı görmedik. Aynı testleri genetik analizle de konforme ettik ve analizleri istatistiksel olarak değerlendirdiğimizde de bu cihazın HPLC yerine geçebileceğini (HPLC-Yüksek performanslı likit kromotucrafy testi) gördük. HPLC testini yıllardır kullanıyoruz ancak pahalı ve ekip gerektiriyor, taşınamıyor. Bu açıdan bu cihazı avantajları paket, taşınabilir, ekonomik olması ve testin de 5 dakikada sonuç vermesi yönünden avantajları var. Bu vesileyle bu projeyi geçen hafta Londra’da sunduk. Cihaza, çok ilgi görüldü ve firmanın CEO’su da katıldı. Öncelikle ülkemizde Antalya’da başlatacağız. Bakanlık onayı tamamlandı ve sonra Sağlık Bakanlığının izniyle diğer ülkelere tanıtımı yapılacak ve evlilik taramalarında, yenidoğan taramalarında, her türlü Talasemi ve orak hücre taramalarında Gazelle’nin kullanılmasını öneriyorum.” (www.akdenizmanset.com.tr)
