Son 5 yılda COVID-19 pandemisi ve ekonomik sıkıntılar gibi oldukça zorlayıcı süreçlerden geçen ve sürekli yükselen maliyetlerle mücadele eden Türk inşaat sektörü; enflasyon, girdi maliyetlerindeki artış, krediye ulaşıma getirilen kısıtlamalardan sonra can çekişiyor. Son dönemdeki faiz politikalarından sonra durma noktasına gelen konut satışları da sektör temsilcilerini kara kara düşündürüyor. İnşaat Mühendisleri Odası(İMO) Başkanı Soner Akdoğan, sektördeki daralmaya bağlı olarak konut satışlarındaki durgunluğun süreceğini söyledi.
‘PARA POLİTİKASI DEĞİŞTİ’
Satışların durmasının iki sebebi olduğunu ifade eden Akdoğan, “Para politikası değişti. Faizler yukarı yönlü hareket etti. Gayrimenkul Türkiye’de yatırım aracı olarak görülüyor. Faizler düşükken bunu görenler konut ediniyordu. Piyasada hareketlilik söz konusuydu. Ancak bu hareketliliğin aktörü konuta ihtiyacı olanlar değil, yatırımcılardı. Faiz politikasının değişerek yukarı yönlü hareket etmesi ve konut kredisine ulaşıma getirilen kısıtlamalar sonucu insanlar konutu yatırım aracı olarak görmekten vazgeçti” dedi.
‘KISITLAMALAR GETİRİLDİ’
Diğer sebebin ise özellikle Antalya’da yabancıya konut satışının çok fazla yapılması olduğunu söyleyen Akdoğan, “Şimdi bununla ilgili belirli kısıtlamalar getirildi. Mahallerde nüfus yoğunluğuna göre kısıtlamalar oldu. Öte yandan eskisi kadar yabancı gelmemeye başladı; çünkü yabancılar için bile Antalya pahalı bir şehir oldu. Yabancı satışı da durunca piyasa daralmaya başladı. Beklentilerimize göre ekonomi politikaları böyle devam ettiği sürece daralma artacaktır” diye konuştu.
‘İKİ MİLYON TL’YE DAİRE YOK’
1.20 faiz oranıyla dar gelirlilere verilmesi konuşulan konut kampanyasını hatırlatan Akdoğan, bu kampanyayla ilgili de henüz bir gelişme olmadığına dikkat çekerek, “Şu an piyasa bu kampanyayı bekliyor. Bunun çözüm olabileceğini düşünmüyorum. Antalya’da konut fiyatları olması gerekenden çok yüksek. Merkez ilçelerde iki milyon liraya bir daire bulamıyorsunuz. Üç milyon lira değerindeki daire için ne kadar kredi kullanabilecek. Dar gelirliye hitap etmeyecek bir kampanya olacak” şeklinde konuştu.
‘DEVLET DÜZENLEME YAPMALI’
Faizlerin yüksek olduğu bir ortamda insanların konut satın almasının söz konusu olmayacağını belirten Akdoğan, “Faizler çok fazla getiriyor. Konut yatırım amacı olmaktan çıkmalı. Bunun önüne geçmek için ilk evden sonraki evler için boş ev vergisi alınabilir. İkinci üçüncü evden çok fazla vergiler alınabilir. Bununla ilgili devletin parası olanların buraya yatırım yapmasını engelleyici düzenlemeler yapılması lazım” dedi.
‘ARSA PAYI ÇOK YÜKSEK’
Konutlardaki yüksek fiyatlar için arsa paylarını işaret eden Akdoğan, arsa arzının artması gerektiğinin altını çizerek, “Konutlardaki yüksek fiyatların en büyük nedeni inşaat maliyetleri. Bunun sebebi de arsa payının Antalya’da yüksek olması. Bunun için arzın artırılması lazım. Antalya, İstanbul ve İzmir arsa payının çok yüksek olduğu bölgeler. Antep, Mersin, Maraş gibi bölgelere gittiğiniz zaman böyle bir durum yok” dedi.
‘ALTERNATİF ÜRETİM ŞART’
Akdoğan, diğer yandan Türkiye’nin alternatif konut üretimlerine yönelmesi gerektiğini belirterek, “Prefabrik yapılar, hafif çelik ve ahşap yapılar düşünülebilir. Devlet imar ve ruhsat süreçlerinde teşvik getirebilir. Dünyanın birçok ülkesinde bu tür uygulamalar var. Ama Türkiye’de tek bildiğimiz yapı çeşidi betonarme olduğu için bu yönde düzenlemeler yapılmıyor. Bazı alanlar sadece hafif çelik ve prefabrik yapılar için ruhsatlandırılabilir” ifadelerini kullandı.
‘SEKTÖR KÖPÜĞÜNÜ ATAR’
Aksu Altıntaş başta olmak üzere Antalya’nın birçok noktasında inşaat firmalarının iflas kriziyle karşı karşıya kalmasını da değerlendiren Akdoğan, Altıntaş gereğinden hızlı büyüdü. Şu an altyapısı yok. Hazırlık yapılmadan imara açıldı. İl dışından çok firma geldi. Çok hızlı bir şekilde gereğinden popülarite kazandı. Daralma devam ettikçe orada özkaynaksız iş yapan firmalar sıkıntı yaşayacaktır. Bizde bir söz vardır: ‘İnşaat sektörü köpüğünü atar’. Altıntaş’ta da böyle bir durum varsa özkaynak ile dönmeyen firmalar dökülecektir, köpüğünü atacaktır” şeklinde konuştu.
‘ÜLKEMİZDEN DÖVİZ ÇIKIYOR’
“Yabancıya konut satışında gol yiyoruz” diyen Akdoğan, “Yabancılar oturum hakkı almak için 75 bin dolar karşılığında konut alarak bir yıl oturma izni hakkına sahip oluyorlardı. Bir yıl burada tatil yaparak oturum izinleri bittiğinde konutu 90 bin dolara satarak gidiyor. Bu durum ülkeden döviz çıkmasına neden oluyor. Yabancılara konut satışının zorlaştırılması gerek. Bu enflasyonist ortamda yabancılar bile bundan faydalanıyor. Bizim oturup aklıselim bir şekilde düzenleme yapmamız lazım. Dünyadaki modelleri örnek alarak doğru uygulamalar yapılması gerek. Bu yaz çok turist geldi ama oteller boştu. Yabacı turistler bu yöntemi kullanarak otellerden büyük ölçüde uzak durdu. Bu düzenlemeler sadece inşaat değil, turizm ve hizmet sektörünü de etkiledi” dedi.
EMRE ARKIN
EMRE ARKIN
