Kumdan kurulan şehir-1 NÜRÜNBERG

Almanya'daki hiçbir büyük şehirde şehrin tarihi çekirdeği Nürnberg'deki kadar değişmeden korunmamıştır, yapıların sadece yüzde onunun hasar görmeden ayakta kalabildiği İkinci Dünya Savaşı'na kadar. Nürnberg yeniden yapılanma sırasında eski şehrin yapısını çağdaş sanata uygun olarak saklama kararı aldı ve bununla birlikte Orta Çağ'ın ve Yeni Çağ'ın başlarının yeniden yapılanmaya ve moderne entegrasyonuna en iyi örneklerden biri haline geldi.

Bunlarla en sıra dışı müzelerde rastlayabilirsiniz, en dikkat çekicileri: Alman Ulusal Müzesi - Almanya'nın en büyük kültür tarihi müzesi, kale müzesi, sanat galerisi, Fembohaus'daki şehir müzesi, ve Nürnberg için karakteristik olan oyuncak müzesi, tren müzesi ve Abrecht Dürer'in evi.

Antalya Gazeteciler Cemiyetinin son 10 yıl da gerçekleştirdiği Kardeş Şehir Projesi ile Nürünberg’e bu ziyaretimizde biraz daha yakınlaştık ve biraz daha yakından tanıdık. Bizden önce Kardeş Şehir Ziyareti gerekleştiren arkadaşlarımızın gerek fotoğraf kareleri ile ölümsüzleştirdiği şehir gerekse gezip yerleri görüp değerlendirdikleri yazılar Antalya’da büyük bir ilgiyle okundu ve izlendi. Nürünberg’e adım attığımız anda ilk bizleri karşılayan Nürünberg Gazeteciler Basın Kulübünün ve Bölgenin en güçlü gazetesi Nürünberg Nacrichten Haber Gazetesi çok değerli yöneticileri ile Türk Hava Yolları Nürünberg THY Müdürü Osman Hasırcı Antalya sıcaklığı ile bizleri karşılayan kurumlar oldu.

İlk kez Nürünberg’i görme şansını yakalayan gazeteciler arasında bu seyahatte ben de yer aldım. Şehrin bende ki ilk izlenimleri Yıllarca gözümüzü kırpmadan izlediğimiz Heidi’nin dağ evi, Yedi Cüceler Hikayesi Kahramanlarının kaldığı evlerle dolu bir şehir. Bir sokak ve caddeden çıktığınızı düşündüğünüzde kendinizi yine aynı sokak ve evlerin etrafında dönüp dolaştığınızı düşünürsünüz. Oysa tüm evler birbirinden farklı ama aynı mimari ile yapılmıştır. Bu yüzden Nürünberg’e ilk gelen ve gören şöyle düşünüyordur, “Tanrım bana şu evlerden birinde yaşamayı nasip et”…

2.Dünya savaşında uçak bombardımanı ile yerle bir olan Nürünberg eski fotoğraflara bakılarak yıkılan ve yok olan evlerin yerine yenisi yapılmış bir şehir. Hem de kumdan. Evet Kumdan kaleler, kumdan şatolar, kumdan tarih yeniden kuruldu Nürünberg’de. Nürünberg’de bu inşaatları yapacak başta bir katkı maddesi yok. Var olan inşaat malzemesinin ham maddesi ‘Kum’ bu efsane şehrin yeniden kurulmasında önemli rol oynadı. Nürünberg de dağ,  tepe yok. Düz ve dümdüz bir ova. Alabildiğince yeşillik ve tarım arazisi.

 

Nürnberg eskiden beri hassas mekaniğin merkezi olmuş bir şehir. Kol saati ve taşınabilir saatleri yapan ilk şehir. Taşınabilir saatleri zenginler kullanır mış o dönemlerde.  Önceki gezginler kapıları sayesinde şehre ulaştı ve bu gün eski ve yeni zanaatların zengin bir karışımı burada sergileniyor. Zanaatkarları çalışmaları sırasında izleyebilir, sac oyuncak ve deri cüzdanlar gibi hatıralar alabilir ve elbette ki Nürnberg'in Lebkuchen'ının tadına varabilirsiniz.

Adını en eski Bratwurst mutfağından alan „Bratwurstglöcklein”da Nürnberg'in en ünlü ızgara Bratwurstlarının tadına bakabilirsiniz. Topladığınız güçle artık şehir merkezine doğru kültür tarihinin en özel anlarını sunan, turistik mekanlardan oluşan bir gezi yolunun tadını çıkartabilirsiniz. Pencereleri en eski ve ikonografik olarak en değerli olan St. Martha Kilisesi, 1502'de tamamlanmış olan, 84 metre uzunluğunda, 20 metre genişliğinde ve 29 metre yüksekliğindeki şehrin en büyük tuz ve mısır deposu olan Mauthalle, Orta Çağ'daki konutlara güzel bir örnek teşkil eden Nassauerhaus, güzel çeşmesiyle ana pazar, Frauenkirche ve belediye sarayı bunların arasındadır.

 

 

Ve elbette ki 1455'de tamamlanmış olan ve şehrim sembolü olarak kabul edilen şehir surları: Kale, Avrupa'nın en kudretli surlarından biridir. 400 yıldan uzun süredir Noel pazarı büyüleyici etkileme gücünde. Bu sadece Noel pazarı için değil, tüm şehir için de geçerli. Şehrin sokaklarında yaptığımız inceleme ve değerlendirmelerde en çok dikkatimizi çeken Türklere sıkça rastlamamız olmuştur. Alışveriş ve tespit ziyaretlerimizde dikkat çeken bir konu var ki 10 mağazanın  4’ün de bir Türk çalışanını görebilmek olmuştur. Dönerci ve Türk Lokantalarını saymıyorum. Türkler 1960 lı yıllarda başlayan Almanya da ki çalışma yılları arttıkça birbirleriyle daha da kenetlenmişler ve yaşanan değişimlere karşı birlikte aşma çabası göstermişler.

Kafilemizi Nürünberg MÜSİAD Derneği Yönetim Kurulu üyeleri ve Başkanı ev sahipliği duygusuyla bizleri ilk ağırlayan soydaşlarımız oldu. Nürünberg Gazeteciler Cemiyetinin çok değerli başkanları ve yönetim kurulu üyelerinin de hazır bulunduğu bu buluşma da hasret giderildi, ekonomiden, sanayi ye, Turizm den Türklerin Nürünberg de ki konumuna kadar her şey konuşuldu. Verilen ikram memleket damak tadını aratmadı. Burada ki Türk Vatandaşlarımız 60 yıldır sürdürdükleri hak ve hukuk mücadelesinde ki çaba hepimizi duygulandırdı ve bir o kadar da mutlu etti.

 

Nürünberg’de hava daima gri, puslu ve yağmurlu. İnsanın içini karartan bir durum olsa da bizden bir şeyleri bulduğumuz Nürünberg de ki günlerimizi dolu dolu geçirme ve tanıma telaşımız her saat fazlasıyla arttı. Yollar Arnavut kaldırımları ile bezenmiş. Yağan yağmura rağmen ne asfalt yol da ne de Arnavut kaldırımlı taş yollarda çamur yok. Cadde ve sokaklar inanılmaz derecede temiz tutuluyor. Gün içerisinde hiçbir şekilde insanları ve trafiği alt üst edecek bir çalışma göremezsiniz.

 

Nürünberg’in her bir sokağı ve caddesinde burada yaşayan insanların inançların da önemli yer tutmuş değerli isimler ve tarih kitaplarında anlatılan ünlü isimlerin heykelleri ve tasvirleri yer almakta. 600 bin Nüfuslu Nürünberg’de 32 bin Türk yaşamakta. Diğer ülke insanların sayısının ne kadar olduğunu sizler düşünün. Dünya’nın dört bir yanından binlerce insan Almanya’nın bu şirin ilini tercih edip yaşamanı sürüyor.

Nürünberg Belediyesi tarihi bir binanın için de konuşlanmış durumda. Taş sütunlu bina da ki tarihi doku büyük bir hassasiyetle korunmuş. Nürünberg Büyükşehir Belediye Başkanı Ulrich Maly’in gündüz davetinde tarihi binanın merdivenlerini çıkarken Antalya Büyükşehir Belediyesinin barakalarda ki hizmet çalışmaları geldi aklıma. Avrupa da bunları görmek ve burnumuzun dibinde ki Almanya’nın şirin bir bölgesi olan Nürünberg’de modernizasyona karşı tarihin nasıl korunarak hizmet verilebildiğine tanıklık ettik. Çok genç bir belediye başkanı olan Ulrich Maly kendisine yüklenen bu misyonu en iyi şekilde yerine getirme gayretin de olduğunu gördük. Tarihi bina yüz yıllar boyu nesilden nesile aktarılabileceğini görürken  yapılan çalışmalarla daha güçlü bir şekilde ayakta kalması sağlama çalışması için çoktan kollar sıvanmış. Her bir ziyaret ve tespitimiz de tarihine sahip ve tek bir kiremit taşına sahip çıkmak için mücadele veren Nürünberg yöneticileri Türk meslektaşlarına mesaj verdi. Biz Türkler ve Türk yöneticiler çağdaş ve modern yapılar diye nitelendirdiği her bir yeni çalışma da eskiye dair ne varsa yıkıp yerine ucube yapılar dikmeyi marifet saymışız. Oysa Nürünberg de ayakta kalan bu yapıları görünce ayıbımızı nasıl örtebiliriz düşüncesi ağır bastı.  Nürünberg Presseclub Başkanı Siegfried Zelnhefer’de bu ziyarette bizlerle birlikte adım adım izlenimlerimize destek verdi.

 

Nürünberg’i tam ortadan yaran nehir ise şehre ayrı bir hava vermiş. Mistik ortam oluşmasını, nostaljiyi, duygusallığı ve mevsimleri adeta insanın içine beynine ve kalbine sokan bir doğal yapısı olmuş. Nürünberg de eğlence ve coşku hafta sonlarına saklanıyor. Hafta içi saat 21.00 den sonra şehir kalabalığını göremezsiniz. Sabah saat 04.00 de başlayan canlılık saat 10.00 kadar sürüyor. Sonra 16.00 ve 18.00 arasında koşturmaca bitiyor. Yerini ise gençlerin tercih ettiği mekanlarda ki ışık yansımaları arasında fotoğraf ortaya çıkıyor. Yaşlı Alman nüfus biraz temkinli ve uzak durmaya çalışsa da yabancılardan gençler çok çabuk iletişim kuruyor ve paylaşımcı olduğunu ortaya koyuyor Nürünberg de. Kafe kültürü oldukça çok Nürünberg de. İnsanın içini donduran akşam saatlerinde ki soğuğa rağmen dışarıda oturup çay içme duygusu yüksek. Bu çok uzun sürmese de bir bardak çay içimlik heves yine de dışarıda ki sandalye ve masalarda ki sohbetlerde alınmaya çalışılıyor.

 

Nürünberg Sosyalist ve Sosyal Demokrat anlayışda ki hareketliliğin Sendikalara yansıtıldığı ilk şehir. 1789 Fransız ihtilali sonrasında Almanya’da ilk sosyalist sendika Nürünberg de kuruldu. Sendika gücünü yakın tarihe kadar taşıdı. Nürünberg mekanik işçiliği ve demir işleme fabrikalarıyla Ortafrakonya da kendine özel bir isim yapmış.