Son 20 yılın en yüksek gıda enflasyonu

Gıda ve akaryakıt fiyatlarına dayanan bu yüksek artış enflasyonu yeniden yıllık yüzde 8'lik banda yükseltmiştir. Haziran ayı enflasyonu TÜFE'de son 12 yılın, ÜFE'de son 7 yılın en yüksek aylık enflasyonudur. Haziran ayı gıda enflasyonu da son 20 yılın en yüksek enflasyonudur. Haziran ayı ÜFE oranı da yine son yedi yılın en yüksek oranı olup, yine gıda, enerji, giyim ve iletişim malzemeleri fiyatlarına bağlı olarak artmıştır.

TÜFE artışında biber, patates, yumurta ve alkolsüz içeceklerin rol oynadığı, artışın belirli ölçüde sezonluk fiyat artışı olduğu görülse de önceki aylarda kredi kullanımında artışa bağlı olarak ortaya çıkan kısmı canlanmanın enflasyonist etki yarattığı açıktır. Yine de bu denli yüksek artışın açıklanması güçtür. Bu nedenle içerideki siyasi gerginlik ve piyasalardaki FED gerginliğinin fiyat beklentilerini bozduğunu ve fiyatlarda da gerilim yarattığını söyleyebiliriz.

Gıda enflasyonu önümüzdeki Temmuz ve Ağustos aylarında düşüşe geçse bile döviz kurundaki artışın fiyatlara yansıması ile birlikte enflasyon hedefleri değişecektir. Enflasyon ve buna bağlı olarak faiz oranlarındaki gelişmelerin ekonomideki tüm göstergeleri etkiyeceği görülmektedir.

Ekonomide enflasyonla birlikte büyüme beklentilerinin de bozulması sorunların artacağına işaret etmektedir. Ekonomideki gerilimin düşürülmesi için Merkez Bankası faiz politikası dışında önlemlerin de devreye girmesi ve siyasi gerilimin de düşmesi gereklidir. Uluslararası ekonomik konjonktürün Türkiye'yi olumsuz etkileyecek yönde değiştiği bir ortamda ekonomiye ayrıca siyasi gerilimin yükü yüklenmemelidir.

Enflasyondaki gelişmelerin ayrıntılarına gelince, ana harcama grupları itibariyle bir ay önceye göre en yüksek artış %1,99 ile "eğitim" grubunda görülürken, en yüksek düşüş %-1,74 ile "giyim ve ayakkabı" grubunda gerçekleşmiştir. Haziran ayının zam şampiyonu ise %95,56 ile "şoför eğitim kurs ücreti"  olmuştur. Yurt içi bir hafta ve daha fazla süreli turların fiyatı Haziran'da % 46,95 oranında artmıştır.

Yıllık bazda enflasyonun, % 35,34'lük ağırlığa sahip "alkollü içecekler ve tütün", "gıda ve alkolsüz içecekler" ve "lokanta ve oteller" gruplarında daha yoğun gerçekleştiği görülmektedir. Özellikle bir önceki yılın aynı ayına göre TÜFE'de en yüksek artış %16,09 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşmiştir.

Üretici fiyatlarında da fiyat artışları, tarım sektöründe aylık bazda %3,38 ve yıllık bazda %4,28, sanayi sektöründe ise aylık bazda %1,07 ve yıllık bazda %5,41 artış gerçekleşmiştir.

Bölgemizdeki TÜFE oranı, aylık % 0,84, altı aylık % 4,46 ve yıllık bazda % 7,98'dir. Bu oranlara göre Antalya, Isparta ve Burdur illerini kapsayan Batı Akdeniz Bölgesi'nin aylık ve altı aylık bazda Türkiye ortalamasının üzerinde olduğu, yıllık değerlendirmede ise ortalamanın altında kaldığı görülmüştür.

Özellikle eğitim alanında Türkiye'de aylık bazda %1,99'luk artış meydana gelirken, Bölgemizde ise bu artış  %3,17 olarak gerçekleşmiştir.  Konut, ev eşyası, sağlık, ulaştırma, lokanta-oteller harcama grupları da ortalamanın üzerinde kalmıştır.

Bölgemizde Haziran ayı enflasyonunu 2007 yılından itibaren eksi seviyelerde devam ederken, 2013 yılı Haziran ayında artışa geçtiği görülmektedir.

Türkiye geneline göre 26 bölge arasında Batı Akdeniz Bölgesi enflasyon bakımından aylık bazda on yedinci, altı aylık bazda beşinci ve yıllık bazda ise yirmi birinci bölge konumunda yer almıştır.