Enflasyon ve maliyet artışları nedeniyle 2023 yılında ikiye katlayan otel fiyatlarının 2024 yılındaki akıbeti tatilcileri kara kara düşündürürken, yeni sezonda buna bir de artan uçak ücretleri eklenecek. Yeni sezon için iyimser bir tablo çizmeyen sektör temsilcileri, uçak biletlerindeki fahiş artışların tatilcilerin yükünü artıracağı görüşünde birleşti. 2023 sezonuyla kıyaslandığında önümüzdeki sezon fiyat artışlarının daha makul seviyelerde seyredeceğini öngören sektör temsilcileri, uçak biletlerindeki sıra dışı artış ve otellerin fiyat güncellemeleriyle ‘ucuz tatil’in artık rafa kalkacağını belirtiyor.
RADİKAL ARTIŞLAR
2024 fiyatlarının 2023 yılında belirlendiğini ve afişe edilerek aylar öncesinden satışa sunulduğu vurgulayan Antalya Kent Konseyi turizm Çalışma Grubu Başkanı Recep Yavuz, “Bu yapılırken 2023 yılı baz alınarak, üzerine olası artışların ortalaması serpiştirildi ve yeni fiyatlandırma oluşturuldu. Tatile dair ürün sunan hemen her birim bunu, bu veya benzer bir şekilde uyguladı. Kimisi küçük artışlarla yola çıkarken, kimisi radikal artışlara gitti. Çok az bir kesim de fiyatlarını koruyabildi” dedi. “Hiçbirimiz kahin değiliz” diyen Yavuz sözlerini şöyle sürdürdü: “Gündemdeki savaşların nereye evirileceği, yakıt ve enerji giderlerinin seyrini, ülkelerdeki ekonomik gidişatın yönünü ve dünyanın başına daha nelerin geleceğini kestirecek bir öngörü mevcut değil. Bununla birlikte fiyatların neden artacağına dair birkaç önemli sebep gözümüzün önünde kabak gibi duruyor. Bunun için kahin olmaya da gerek yok, bunlardan yola çıkarak 2024 tatilinin bir önceki seneden düşük olmayacağını söylemek mümkün.”
‘UÇAKLAR ZİKZAK ÇİZİYOR’
“Birçok uçuş, yaptırımlardan dolayı zikzak çizerek gerçekleşiyor. Turistler çoğu kez dolana dolana varıyorlar tatil yerine. Mesela Moskova-Antalya uçuşunu bir takip edin. Avrupa’nın kenarından Ukrayna hava sahasına dokunmadan bir yarım ay çizerek aşağıya inebiliyor. Bu hem uçuş saati, hem yakıt olarak uçanı da uçuranı da mağdur ediyor. Haliyle paket fiyatlara yansıyor. Yoğunluk artıkça boğulacak duruma gelen havalimanları eleman bulmakta zorlanıyorlar. Bulsalar da çalışan sayısının artması özellikle handling maliyetlerinin artmasına yol açıyor. Yüzlerce kişinin birkaç vardiya olarak çalıştığı havalimanlarında meydana gelen maliyetler havalimanlarının en büyük derdi olarak devam ediyor. Bu yıl dünya genelinde 1 milyarın üzerinde kişi seyahat etti. Görünen o ki pandemi ertesi tatile talep hız kesmeden devam ediyor. İntikam seyahatleri bitti, hayatın gerçeklerine göre şekillendirilmiş seyahatlere yönelme oldu. Tatilci bütçeye göre yeni rotalar oluşturuyor. Her ürünün bir alıcısı mutlaka var. Günümüzde insanların seyahate çıkması lüks değil bir nevi terapi ve ihtiyaç halini aldı. Talep geldikçe fiyatlar yukarı eğilimli olacak.”
‘VERGİ YÜKÜ ARTACAK’
“Seyahatin yani turistin artması tatil bölgelerine ağır yükümlülükler getiriyor. Kalabalıkları taşıyamayan ülkeler ve destinasyonlar ya kısıtlamalarla ya da birtakım vergilerle bunun yönetilebilir hale gelmesine çalışıyor. Mesela Yunanistan yazın yaşadığı yangınların acısını turistten çıkaracak ve önümüzdeki sezon geceleme vergisini artıracak. Tunus üç kat artışı göze aldı bile. İspanya, İtalya yeni vergilerin peşinde. Bu rakamlar önceleri masum 1-2 euro ile başladı ama 4-5 katlık artışa doğru gidiyor ve göreceksiniz sezon içinde de artarak devam edecek. Nerede talep varsa orada yoğunluğu azaltmak ve hizmeti yerine getirebilmek için yeni gelir kalemleri yaratmak bir zorunluluk haline gelecek. Dünyadaki tatillerin önemli bir kısmı uçak ile yapılıyor. Turisti en hızlı ve konforlu taşımanın bedeli de gittikçe ağırlaşıyor. Uçmak önümüzdeki yıllarda daha ucuz olmayacak, hatta artışların sınırlı kalması bize bir hediye gibi gelecek. Zira uçakların havalanıp yere inmesinin maliyeti sürekli artıyor. Havalimanı vergilerinden, uçak şirketlerinin gecikme ve iptallerden dolayı ödediği tazminatlara kadar uçakçıların başında bir sürü maliyet kalemi var. Yakıtın yönü ise bir türlü kestirilemiyor.”
‘BEDELİ TURİST ÖDEYECEK’
“Pandemiden beri birçok ülkenin başının belası olan türbülanslı ekonomi iğneden ipliğe her kalemi etkiliyor. Tatil paketlerini oluşturan her ürün kendi içinde fiyatlara yansıyınca fiyatlar yönünü yukarıya çeviriyor. Fiyatını revize etmeyenin sürdürebilirliği kalmıyor. Bütün bunların bedelini birileri ödemeli. Sizce kim? Tabii ki turist. Tatil herkesin hakkı, ama artık ucuz değil. İnsanlar ne koşulda olursa olsun tatile gidebilmek üzere ya süreyi kısaltacak, ya gideceği ülkeyi ya da bölgeyi değiştirecek. Görünen o ki en iyi ihtimal fiyatların 2023 seviyesinde seyretmesi olacak.”
