Üniversitelerin açılmasına kısa bir süre kala barınma sorunu bir kez daha gündeme geldi. Ekim ayı başında 2023-2024 öğretim yılına başlayacak olan üniversitelere kent dışından gelecek olan öğrencileri fırsat bilen bazı ev sahipleri ve emlakçılar kira ücretlerine yüzde 20 civarında zam yapmıştı. Öğrenci yurtlarının yetersiz olmasından dolayı krizi fırsata çevirmek isteyen bazı emlakçı ve ev sahipleri tek göz odayı öğrencilere 7-8 bin TL’den kiraya vermeye başladı. Her geçen gün derinleşen barınma krizine dikkat çekmek isteyen İYİ Parti Antalya Milletvekili Aykut Kaya, Akdeniz Üniversitesi önünde basın açıklaması yaptı. 2023 yılının ikinci yarısına girilirken, ülkenin ciddi bir ekonomik krizle ve enflasyon sorunuyla karşı karşıya olduğunun altını çizen Kaya, “Özelikle büyükşehirlerimizde her geçen gün daha da derinleşen bir ‘barınma krizi’ var” dedi.
‘GENÇLERİMİZ ENDİŞE İÇİNDE’
Antalya’nın yaşanan barınma krizinin merkezlerinden birisi olduğunun altını çizen Kaya, “Ülke genelinde astronomik bir şekilde artan kira fiyatları, yabancıya kontrolsüz ve plansız konut satışı Antalya’mızda tamamen kontrolden çıkmış durumda. Antalyalı birçok yurttaşımız uzun yıllar boyunca yaşadıkları semtleri, ev kiralarını ödeyemedikleri için terk ediyorlar. Devlet memurları gelmekten imtina ediyorlar. Barınma krizinin derinleştiği bugünlerde üniversitelerimizin yeni eğitim yılı başlamak üzere. 2 Ekim’de üniversitelerde dersler başlayacak. Ancak birkaç sene önce üniversite öğrencisi olmuş ama bugün artan fiyatlar ve kiralar nedeniyle eğitimine ara vermek, eğitiminden kopmak durumunda kalan gençlerimiz var. Önlisans ve lisans düzeyinde üniversitede eğitim gören 2 milyon 800 bin öğrenci var. Yeni kayıt yaptıracak 900 bin öğrenci ile bu sayı 3 milyon 700 bin olacak. Gençlerimiz büyük bir heyecan ve ümitle üniversite kazandılar ama şimdi daha büyük bir endişe içindeler” ifadelerini kullandı.
‘ÜLKEMİZİN GELECEĞİNİ KAYBEDİYORUZ’
Her ilde bir üniversite olmasına rağmen öğrencilere yetecek donanımda yurtlar inşa edilmediğini söyleyen Kaya, “Türkiye’de Kredi ve Yurtlar Kurumu’na (KYK) bağlı 773 devlet yurdunda toplam 850 bin kişilik kapasite var. Vakıf, dernek ve ticari özel yurt olmak üzere toplam 4 bin 692 özel öğrenci yurtları mevcut olup toplam 463 bin 365 yatak kapasitesi var. Yani devlet ve özel yurtların toplam kapasitesi kabaca 1 milyon 350 bin. Bu demek oluyor ki, her 4 öğrenciden 1’ine yatak düşüyor. 2022 Haziran itibarıyla KYK yurtlarında 759 bin 839 yatak vardı. Hükümetin açıklamasına göre bu sene bu kapasite 850 bin olarak açıklandı. KYK yurtlarında 2 kişilik odalar 4 kişilik yapılarak kapasite yükseltilmez. KYK yurtlarında 6 tip oda bulunuyor. TİP-6 odalar 6 öğrencinin ranzalı, ortak tuvalet ve banyosu olan bir odaya sıkıştığı, buzdolabı olmayan, çalışma alanı olmayan, toplama kampı gibi yerler. İnanın bugün bazı hapishanelerin şartları bu yurtlardan daha konforlu, daha yaşanabilir ve ferah. Biz gençlerimizi değil ülkemizin geleceğini kaybediyoruz” şeklinde konuştu.
‘KREDİ VE BURS SORUNU ÇÖZÜLMELİ’
Antalya gibi tarım, turizm, tarih, eğitim ve kültür kentinde üniversite öğrencilerinin barınma, geçinme ve hayatta kalma mücadelesi verdiğinin altını çizen Kaya, “İlk olarak yurt sorununu çözmek lazım. Yurtlar konusu derhal müdahale edilmesi gereken bir alan. İYİ Parti olarak seçimlerden önce derhal tüm yurtların yenilenmesi, öğrenci sayısına uygun yeni yurtlar açarak barınacak bir yer arayan öğrencilerin devletsiz bırakılmaması gerektiğini söylemiştik. Yurtların odaları en fazla 4 kişilik olmalı, interneti ve ulaşımı kaliteli hale getirilmeli, yemekleri sağlıklı ve lezzetli olmalı. Hatta yurtlar yalnızca bir barınma alanı değil, bir kampüs gibi tasarlanmalı ve öğrenciler için birer öğrenme ve yaşam merkezi haline getirilmeli. İkinci olarak da kredi ve burs sorunu çözülmeli. Kredi ya da devlet bursu kazanan öğrencimize aylık 1250 TL ödeme yapılıyor. 1250 TL burs ve kredi demek öğrenciye günlük 41 TL cep harçlığı vermek demektir. Öğrenci günde 41TL ile 4 tane ekmek alır, iki tane kutu kola alır, 41 TL’ye dürüm et yiyemez” dedi.
‘HAYATLARI SURVİVOR OLMUŞ DURUMDA’
Yeni akademik yıl öncesi öğrenci yemekhanelerinde ücretlere yüzde 200’e varan oranlarda zam yapıldığını belirten Kaya, “DİSK’in Temmuz 2023 itibariyle açıkladığı verilere göre sağlıklı ve dengeli beslenme için yetişkin bir erkeğin aylık 3 bin 191 TL harcaması gerekiyor. Aynı dengeli beslenme için yetişkin bir kadının ihtiyacı olan tutar 3 bin 031 TL; 15-18 yaş arası bir genç için ise 3 bin 235 TL. Üniversite öğrencisi bir gencimiz sadece dengeli ve sağlıklı beslenmek için 3 bin 235 TL aylık harcaması gerekiyor. 1250 TL burs veya kredi verdiğimiz öğrenci, konaklama, ulaşım ve eğitim giderlerini nasıl karşılayacak. KYK yurduna yerleşse bile öğrenciler odanın tipine göre aylık 345 TL ile 570 TL arasında yurt kirası ödüyorlar. Yeni akademik yıl öncesinde pek çok öğrenci yemekhanelerindeki ücretlerde yüzde 200’e varan oranlarda zam yapıldı. Biz şu anda 1250 bu öğrencimizin hayatta kalmasını bekliyoruz. Televizyonda Survivor programı vardı, öğrencilerin hayatı şu anda Survivor olmuş durumda” ifadelerini kullandı.
‘BAŞKANLARA TOPLU TAŞIMA ÇAĞRISI’
Antalya’dan örnekler vererek konuşmasını sürdüren Kaya, “Akdeniz Üniversitesi’nde ilk öğün 14, ikinci öğün 40 TL’dir. KYK yurdunda kalan öğrencimiz sabah 10 TL’ye simit, 5 TL’ye çay alsa sadece 3 öğün yemek masrafı günlük 69 TL yapıyor. Ayda 2 bin 70 TL yemek masrafı oluyor. Antalya’da tek yön öğrenci bileti 6,5 TL, gidiş-dönüş 13 TL, aylık 390 TL ulaşım masrafı oluyor. Yerel seçimler yaklaşıyor, belediye başkan adaylarına buradan çağrıda bulunuyorum. Toplu taşıma ücretlerinin üniversite öğrencileri için ücretsiz yapılmasını seçim vaatleri arasına koysunlar. KYK yurduna da ortalama 450 TL veriyor. Dışarıda bir kahve içmek istese, en ucuz kahve 60 TL, hafta bir kahve içse ayda 240 TL aylık harcama yapar. Asgari düzeyde karnını doyurup, okula gidip gelen ve haftada bir kahve içen öğrenci aylık 3 bin 150 TL harcama yapıyor. Daha eğitim harcaması yok, sosyalleşme harcaması yok. Yani, gideyim arkadaşlarımla bir kahve içeyim dese verecek 50 TL kalmadı. Öğrenciye ödenen 1250 TL kredi ya da burs yemek masrafına bile yetmiyor” şeklinde konuştu.
‘MAAŞ KADAR KİRA İSTENİYOR’
Yurt bulamayan ekonomik durumu iyi olmayan öğrencilerin değişik amaç ve hedefleri olan grupların denetimine girdiğini söyleyen Kaya, “KYK ya da özel bir yurt bulamayan öğrenci 3-4 arkadaşıyla birleşip bir ev tutalım dese, bu sefer faturalar, ev kirası, yemek, ulaşım masrafları derken aylık ortalama bir asgari ücret kadar harcaması oluyor. Konumuna ve oda büyüklüğüne göre ayda 3 bin TL’den başlayıp 15 bin TL’ye çıkan fiyatlar isteniyor özel öğrenci yurtları için. Orta halli bir özel yurt en az 10 bin TL. Maaş kadar kira veriliyor Antalya’da. Antalya’da üniversite öğrencileri 4 kişi bir araya gelip bodrum katta, güneş görmeyen bir ev tutsunlar, böyle 100 m2 bir evin kirası Antalya’da ortalama 14 bin 290 TL. Bakın, 4 öğrenci bir evi paylaşsa dahi Antalya’daki üniversite öğrencilerinin ortalama 3 bin 572 TL kira ödemesi olacak. Buna faturalar, diğer konut giderleri dahil değil, sadece kira. 1250 TL kredi neye yetecek? Devlet bursları, gelir düzeyi düşük ailesi olan öğrencilere veriliyor. Burslu öğrenci aileden gelecek bir para olmadığı için ne yapacak? Kendi evini geçindiremeyen aileler başka bir şehirde yaşayan evladına nasıl para yollayacak” dedi.
‘KAYA’DAN PROJE ÖNERİSİ’
Gençlerin üniversiteyi kazansalar dahi maddi imkansızlıklar nedeniyle gidemediğinin altını çizen Kaya, “Geçen yıl 105 bin 772 üniversite öğrencisi üniversiteye kayıt hakkı kazanmasına rağmen ekonomik imkânsızlık nedeni ile kayıt yaptıramadı. Bu sene bu sayının daha da artması bekleniyor. Üniversiteye gitse geçim sıkıntısından okuyamıyor, Üniversiteyi bitirse iş bulamıyor, iş bulsa asgari ücrete mecbur bırakılıyor, bir de üstüne KYK kredi borcunu ödemesi isteniyor. İYİ Parti olarak, öğrencilerin kredi borçlarını sosyal sorumluluk projelerinde çalışarak ödeyebileceği bir mekanizma tasarlamış, önermiştik. Bu sisteme göre öğrenciler mezun olduktan sonra, uygun koşullar ile kredi borçlarının en az %10’unu nakit olarak geri ödüyorlar. Kalan miktarı ise makul bir sürede, hafta en fazla bir gün, 2-3 saat sosyal sorumluluk projelerinde çalışarak ödemiş sayılıyorlar. Böylece hem toplumsal dayanışma artıyor hem KYK borçları rahatça ödeniyor hem de toplumda gönüllülük bilinci yaygınlaşıyor. Bu projeyi gelin uygulamaya koyalım. Gelin öğrencilere af çıkarmak yerine onlardan para istemek yerine bu projeyi uygulayalım” ifadelerini kullandı.
‘GELECEĞİMİZE SAHİP ÇIKALIM’
Her ilde bir üniversite açılmasının eğitimin ve üniversitelerin kalitesini düşürdüğü gibi barınma sorununu da gün yüzüne çıkardığını vurgulayan Kaya, “Açılan her üniversitenin ihtiyaçlarını karşılayacak kadar yurt yapılması gerekiyor. Buradan Gençlik Spor Bakanına, Milli Eğitim Bakanına ve ilgili yetkililere sesleniyorum. Üniversitelerimizde eğitim ve öğretim hayatının başlamasına sayılı günler kalmış durumda. Ne yazık ki sadece Antalya’mızda on binlerce gencimiz en temel hakkı olan barınma hakkından mahrum kalacak. Milyonlarca sığınmacıyı ağırlayan, barındıran Devletimizin, kendi geleceği olan öğrencilerini çaresiz bir şekilde ortada bırakmamalıdır. Unutulmamalıdır ki sokakta bırakılacak, mağdur edilecek yalnız gençlerimiz değil Cumhuriyetimizin geleceğidir. KYK yurtlarında 2 kişilik odaları 4 kişilik veya 6 kişilik yaparak kapasite sorunu çözülmez. Yurt sayılarını artırmak yerine, yurtlardaki ranza sayılarının artırılması sorunu çözmeyecektir. Üniversite gençliği Cumhuriyetimizin ve devletimizin geleceği ve teminatıdır. Geleceğimize sahip çıkalım” şeklinde konuştu.
RAMAZAN BOZCA
