TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Antalya Şubesi tarafından Manavgat Hidroelektrik Santral (HES) barajı üzerine yapılması planlanan Yüzer GES projesi hakkında basın açıklaması yapıldı. Yapılan basın açıklamasında sürdürülebilir, çevre dostu ve yenilenebilir kaynaklar adına gerçekleştirilen projeleri desteklediklerini fakat Manavgat HES barajına yapılacak proje hakkında endişeleri olduklarını dile getiren TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Antalya Şubesi’nin basın açıklamasında şunlara yer verildi:
‘EKOSİSTEME ZARAR VERİR’
“Yüzer GES’lerin kurulacağı baraj veya göletler, içme suyu kaynağı olarak kullanılabilecek stratejik öneme sahiptir. Bu nedenle, su kalitesinin bozulmaması ve içme suyu olarak kullanımın devam etmesi için gerekli tüm önlemler alınmalıdır. Özellikle 12. Kalkınma Planı’nda da vurgulandığı üzere, su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve yönetimi kritik öneme sahiptir. Bu doğrultuda, yüzer GES projelerinin su kalitesini bozmayacak şekilde tasarlanması, proje sırasında ve sonrasında etkili izleme faaliyetlerinin sürdürülmesi gereklidir. Yüzer GES projelerinde kullanılan panellerin montajı sırasında su kirliliği yaşanabileceği ve bu durumun halkın içme suyu kalitesini olumsuz etkileyebileceği değerlendirilmiştir. Ayrıca, panel yüzeylerinin suya yakınlığı nedeniyle su sıcaklığında artış ve buna bağlı olarak ekosistemdeki canlılar üzerinde zarar verici etkiler yaratabileceği düşünülmüştür.”
‘YAPMAK MÜMKÜN DEĞİL’
“Su sıcaklığı ve oksijen seviyelerinin izlenmesi, sucul ekosistemlerin dengesi açısından kritik bir gerekliliktir. Güneş panellerinin su yüzeyinde oluşturduğu gölgelenme, ışık ve oksijen girişini etkileyebilir. Manavgat ve Oymapınar Barajları, Antalya’nın 2070 yılına kadar içme suyu ihtiyacını karşılayacak önemli bir kaynaktır. Yukarıdaki hususlar ile değerlendirildiğinde, yüzer GES projesi yapılmak istenen 1, 2 ve 3 numaralı alanların, barajın alt kotunda bulunan ve ASAT tarafından işletilen Manavgat Su Temin Pompa Tesisine çok yakın olması sebebiyle içme ve kullanma suyunun olumsuz etkilenebileceği öngörülmüştür. 4 numaralı alanın, barajı ortadan ikiye böldüğü görülmektedir. Bu durumun su kalitesini olumsuz yönde etkileyebileceği değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, ‘İçme-Kullanma Suyu Havzalarının Korunmasına Dair Yönetmelik’ sınırları içerisinde kalan söz konusu alanlarda, mevzuattaki ilgili maddelere göre Manavgat Barajı üzerine herhangi bir yüzer GES yapmak mümkün değildir.”
‘SU KAYNAĞI HIZLA TÜKENİR’
“Yüzer GES projelerinin uygulanacağı su kütlelerinde, yerel ekosistem ve sucul canlıların korunması esastır. Panellerin su yüzeyindeki gölgeleme etkisi, sucul yaşam üzerinde biyolojik çeşitliliği azaltıcı etkiler yaratabilir. Bu etkiler, 12. Kalkınma Planı’ndaki çevre koruma hedefleri doğrultusunda, özellikle yerel ekosistemlerin ve biyolojik çeşitliliğin korunması kapsamında detaylı bir şekilde incelenmelidir. İklim değişikliği projeksiyonları, bu tür projelerin su sıcaklığını daha da artırabileceğini ve su kaynaklarının daha hızlı tükenmesine yol açabileceğini göstermektedir. Dolayısıyla, yüzer GES projelerinin bölgesel su kaynakları üzerindeki uzun vadeli etkileri dikkatle incelenmelidir.”
‘BÖLGESEL BİR TEHDİT’
“Bölge, 2021 yılı yazında yaşanan ve 10’uncu gününde söndürülen Cumhuriyet tarihimizin en büyük orman yangını sahası içerisindedir. Bölgede henüz doğal yaşam geri kazanılamamıştır. İklim değişikliği ile birlikte orman yangını bölgedeki doğal yaşam açısından büyük bir strese sebebiyet vermektedir. Henüz Doğu Akdeniz Havzası'nda iklimsel anlamda nasıl bir etkiye sebebiyet vereceği belli olmayan bir proje, bölgesel bir tehdit olarak değerlendirilmiştir. Yüzer GES gibi teknolojilerin yaygın olarak kullanıldığı Çin’de, 1 Haziran 2022 tarihli habere göre, yüzer GES projeleri "su kütlelerinin hidrolojik bütünlüğünü korumak amacıyla" yasaklanmıştır. Yüzer GES projelerinin yapılarının suyun düzenli akışını engelleyebileceği ve nehir kıyılarına ile bentlere zarar verebileceği vurgulanmıştır. Özellikle 3 ve 4 numaralı yüzer GES alanlarının bu etkiye sebep olabileceği değerlendirilmiştir.”
‘HALKIN KATILIMI ÖNEMLİ’
“Yüzer GES projeleri, enerji üretimi için su kaynaklarını kullanırken, yerel halkın su kullanım haklarını ve sosyal-ekonomik faaliyetlerini olumsuz etkilememelidir. Özellikle balıkçılık, tarımsal sulama ve turizm gibi bölgesel faaliyetlerin zarar görmemesi için projenin planlaması dikkatle yapılmalı ve projelerin çevresel sınırları açıkça belirlenmelidir. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Antalya Şubesi olarak, yüzer GES projelerinin çevresel etkilerinin en aza indirgenmesi ve su kaynaklarının korunarak ülkemizin enerji bağımsızlığına katkı sağlamasını desteklemekteyiz. Halkın katılımı toplantısında dile getirilecek tüm görüşler ve öneriler, bu projelerin daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir şekilde ilerlemesi açısından önem arz etmektedir. Halkımızı 22 Ekim 2024 günü Manavgat’ta bulunan Ullis Zoo-Animal Park’a, ÇED sürecinde halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı toplantısına katılmaya ve kaygılarını paylaşmaya çağırıyoruz.” (TMMOB Bülten)
---
