Orhan Özçatalbaş

Orhan Özçatalbaş

Domatesin ekonomisi mi olur? 

Öncelikle belirtmek gerekir ki domatesin ekonomisi olur ve domates üretiminde küresel güce sahip olan Türkiye, üretimdeki bu gücünü katma değeri yüksek ürünlere dönüştürerek çok daha yukarıya taşıma potansiyeline sahiptir.
 
Domatesin Tarihçesi ve Anavatanı
Anadolu pek çok bitkinin anavatanıdır öyle ki bitki çeşitliliği bakımından Türkiye dünyadaki en önemli bitkisel gen merkezlerindendir. Örneğin Avrupa kıtasının tamamında 3 bin kadarı endemik olmak üzere 12 bin bitki türü varken, Türkiye’de endemik bitki türü 3 binin üzerindedir ve toplam 10 binin üzerinde bitki bulunmaktadır.

Domatesin ise anavatanı Güney Amerika’dır. İlk zamanlarda bir süs bitkisi olarak kullanılan domates bugün tüm dünyada üretim ve ticarete konu olan sebzeler arasında en önemli ürünlerin başında gelmektedir. Uzak coğrafyalardan gelerek mutfağımızın değişmez gıda maddeleri arasında yer alan domates 16 yüzyılda Osmanlı coğrafyasına girmiş ve 18 yüzyıldan itibaren Anadolu’da tarımı yapılmaya başlanmıştır.
 
Dünyada Domates Üretimi
Dünya toplam yaş sebze üretimi 1,1 milyar ton olup domatesin dünya yaş sebze üretimindeki payı ise %16 gibi önemli bir büyüklüğe karşılık gelmektedir.

Dünya Gıda ve Tarım Örgütü FAO(2018) verileri dünya toplam yaş sebze üretimi içinde domatesin 182 milyon ton üretimle %16’lık paya sahip olduğunu göstermektedir.

Pek çok alanda olduğu gibi Çin 62 milyon tonluk üretimle toplam dünya domates üretiminin %34’lük bölümünü tek başına karşılamakta ve ilk sırada yer almaktadır. Çin’i 19 milyon ton ile Hindistan, 13 milyon ton ile Amerika Birleşik Devletleri ve dünya üretiminin %7’sini yani 12 milyon tonun üzerindeki üretim gerçekleştiren Türkiye 4. Sırada yer almaktadır. Buna göre Türkiye dünyanın en önemli 4. Domates üreticisidir ve üretimde kendine yeterli ve net ihracatçı durumundadır. 

1961 yılına göre günümüzde dünya domates ekim alanı 2,8 kat artarken üretim miktarı ise 6,6 kat artmıştır. Dolayısıyla dünya domates üretiminde ekim alanıyla birlikte verimlikten kaynaklanan önemli bir artış söz konusudur.

1961 yılında dünya domates verimi dekara 16,4 ton iken, 2018 yılında bu değer 38,3 tona yükselerek 2,3 kat verimlilik artışı sağlanmıştır.  2008-2018 dönemi dikkate alındığında dünya domates üretimindeki artışta önemli faktörün verimlilikteki artış olduğu görülmektedir.
Bu kapsamda domates üretim teknolojisindeki gelişmeler rekabette avantaj sağlayamaya odaklanmış olarak girdi kullanımı ile üretimde verimlik ve kalite artışına yönelik olarak devam edecektir.



 

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar