Canlılar için hayatın anlamı zamanla başlıyor. Bu canlıların en donanımlısı gelişimcisi, üretken, düşünceli, farkındalıklı ve benzeri maharetlere sahip tek canlı insanoğludur.
Tarih sahnesine çıktığından beri dünya adlı gezegeni paylaştığı bütün varlıklara öyle ya da böyle hükmetmeyi başarabilmiştir.
İnsanın bir başka özelliği etrafında olup bitenlere de dikkat etmiş olmasıdır. Güneşin, ayın ve yıldızların hareketinin disiplini, havaların değişkenlik aralıklarını ve sürelerini, tabiattaki değişkenliği etkileyen faktörleri, Toprağın işlenmesi konusunda doğru ve uygun hamlelerin yapılması gibi gözlem ve tecrübe birikimi insanoğlunu daha belirgin ve standart bir çizelgeye doğru sürüklemiştir.
İnsanoğlu her tecrübeyi bir şekilde kendisinden sonraki nesillere de aktarmayı bir vazife bildi. Bu sayede her nesil bir önceki neslin devamı niteliğinde gelişime ve yeniliğe açık yaşamaya başladı.
Bunlardan birisi de takvim çalışmasıdır.
Tarih Boyunca Kullanılan Bazı Antik Takvimler
1-Sümer Takvimi. Birçok belgeye göre, Sümerlerin (Mezopotamya halkı) MÖ 3100 yılında bir takvimin ilk kullanıcıları olduğu söylenmektedir. ...
2-Mısır Takvimi. ...
3- Roma Takvimi. ...
4-Çin Takvimi. ...
5-Gregoryen Takvimi. ...
6-Maya Takvimi. ...
7. Japon Takvimi.
Bu takvimlerin tamamı bir tecrübe birikiminin sonucudur. Yıl, ay ve gün konusu öncelikli bir buluş olduğu ilgilenenler tarafından bilinir.
Günün içindeki sat, dakika ve saniye ise sırasıyla ilk defa Antik mısırda güneş saatinin icadıyla başladı. Güneş ışığının gölgesine göre gün içerisinde zamanlar belirlenmişti. Ama bu sistemde gece güneş olmadığından günün yarısında ölçüm yapılamıyordu.
İnsanoğlu yine kendi rekorunu egale ederek gece için kum ve su saatini icad etti.
1524 yılı, kurmalı saatlerin yapıldığı ilk tarih olarak tarihe geçti. Alman kilit ustası Peter Henlien, tarihte bilinen ilk kurmalı saati üretti.
İslam’ın da Hicri takvim dediğimiz bir düzenlemesi vardır. Tarih olarak Peygamberimizin Mekke’den Medine’ye hicreti esas alınmıştır. Bu yıl 1446. Yıldır. Bu takvimin içeriği ise Ay ve Güneş’in hareketlerine göre genelde ibadetlerin zamanının belirlenmesi konusunda işlevsel olmaya başlamıştır ve öyle de devam etmektedir.
Güneş takvimi, güneşin konumuna dayalı bir takvim türüdür. Bu takvim, Dünya'nın Güneş etrafındaki bir tam turunu tamamlaması için geçen süreye, yani 365,24 güne dayanır. En popüler güneş takvimi, dünya çapında çoğu ülke tarafından kullanılan Gregoryen takvimidir.
Bizler her iki takvime göre hayatımızı düzenlemekteyiz. Asıl olan zaman nimetini israf etmeden, boşa geçirmeden en güzel şekilde kullanmaktır.
Hristiyanlık da İslam gibi bu takvim içerisinde kutsal saydıkları gün ve geceler belirlemişler, bunların bir kısmı kutsal kitaba dayanırken bir kısmı da teamül, kültür ve gelenek olarak dini hayatların içerisindeki yerlerini almıştır.
Batının en değer verdiği değerli günler Hz. İsa’nın doğumu olarak kabul ettikleri ama bütün Hristiyanların mutabık olamadıkları bizde adı Noel olan gece ve günlerdir. Katoliklerin Noel’i 24 Aralık iken, Ortodoksların Noel’i ise 6 Ocak tarihidir. Bazı kaynaklara göre de Eylül ayı olduğu kanaatli de tarihsel bir tartışma konusudur.
Her din kendi özelinde kutsal mekanlar, günler ve geceler için Yortular, adetler, gelenekler ve de hurafeler üretmiştir.
Bu yazıda takvim ve zamanla ilgili bu kadar bilginin yeterli olacağı kanaatindeyim. Bir sonraki hafta Kavram kargaşaları ve kültür transferlerinin sonuçları hakkında yazacağım.
Şimdilik hoşça kalınız, Allah’a emanet olunuz.
