3. Yapı Kitabeleri
Selçuklu dönemi yapı kitabeleri, tespit edebildiğimiz kayıp kitabelerle birlikte 20 adetten ibarettir. Yivli Minare üzerine sonradan yerleştirilen kitabe yapı kitabesi olmayıp Alaaddin Keykubad dönemi 16. burca ait kitabedir. Yivli Minare kütüğüne çini ile işlenen ve Alaaddin Keykubad dönemine ait kitabelerden sadece kuzey tarafındaki kitabe günümüze gelmiştir. Tarafımızdan okunup Türkçe’ye tercüme edilen kitabe üzerinde araştırmacılar tarafından yapılan herhangi bir çalışma tespit edilememiştir.
626/1228 tarihli Ayaz Şarapsalar’a ait kitabe hakkında Yılmaz-Tuzcu’nun 2010 yılında yaptıkları çalışmalarında; “Kitabe bugün kayıptır” bilgisi yanlıştır. Zira kitabe, 2009 yılında Antalya Müzesi envanter kayıtlarında mevcuttur.
Tarafımızdan okunup Türkçe’ye tercüme edilen 618/1221 tarihli Antalya’nın ilk valisi Mübarizeddin Ertokuş’a ait olan kitabe hakkında herhangi bir çalışma tespit edilememiştir. Bu kitabenin Antalya’nın ilk valisi olan Mübârizüddin Ertokuş’un Antalya’ya yaptırdığı caminin kitabesi olduğu kanaati oluşmaktadır.
Yivli Minare Camii bitişiğinde yer alan ve günümüzde sadece portalı ve üzerinde kitabesi kalan Atabek Armağanşah Medresesi kitabesi, yapının bir bölümüyle Karatay Medresesi kitabeleri, Ahi Yusuf Camii ve çeşmesi kitabesi, sadece kitabesi olan Hasbalaban Mescidi kitabesi, kale dışında Selçuklu devri yapılarından olan ve Çaybaşı Mahallesi 1345 sokakta yer alan Şeyh Sücâüddin Türbesi’nin kapı giriş kımının sağ ve solunda 636/1238 tarihli iki kitabe Anadolu Selçuklu Devleti dönemi yapı kitabeleridir.
Yapı kitabelerinden Yivli Camii kitabeleri, Zincirkıran Türbesi kitabeleri, Selçuklu Sarayı kitabesi Selçuklu Beylikler dönemine ait yapı kitabeleridir.
-
Kabir Taşı Kitabeleri
İkiyüz yıldan fazla bir zaman Selçuklu döneminin yaşandığı Antalya’da, Selçuklulardan kalan binlerce mezar taşının olması normal bir sonuç iken, sadece beş mezar taşının olması anlaşılması zor bir konudur. Çalışmamızda yer alan mezar taşlarından üç tanesi tarafımızdan tespit edilip değerlendirilmiş, diğer mezar taşları üzerindeki edisyon kritik çalışmaları da yapılmıştır.
Çalışmamızda Anadolu Selçuklu ve Beylikler dönemi 96 taş kitabeden 79 tanesinin tarafımızdan çekilen fotoğraflarına, birebir yapılan çizimlerine, Latin harfli okunuşlarına ve Türkçe tercümelerine yer verilmiştir. Söz konusu kitabelerden, günümüzde kayıp olup kaynaklarda orijinal Arapça metinleri verilen 12 kitabe ile birlikte 91 kitabe, Erten, Tevhid, Redfort-Leiser, Yılmaz-Tuzcu ve Turfan’ın yaptıkları çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Erten ve Tevhid tarafından tespit edilip çalışmalarında “okunamadı” notu ile yer alan 5 kayıp kitabe ise değerlendirme dışı kalmıştır. Kitabeler üzerindeki söz konusu edisyon kritik çalışmalarımız ile, hatalı okuma ve tercümelere işaret edilmiş, okuma ve tercümelerdeki eksik ve fazlalar düzeltilmeye çalışılmış, kitabelerin sıralaması ve konumlandırılması üzerine yapılan değerlendirmeler incelenmiş ve yeni sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmamızda ayrıca, kaynaklarda olduğu halde günümüzde hâlen kayıp olan ve araştırmacılar tarafından keşfedilmeyi bekleyen kayıp kitabelere de dikkat çekilmiştir.
Geniş bilgi için bakınız: https://archive.org/details/antalya-ili-selcuklu-donemi-tas-kitabeleri-uzerinde-yapilan-calismalarin-edisyon-kritigi
